Geçmişe dönüp baktığımda aklıma gelen ilk şey oynadığım oyunlardan aldığım keyif. Hiçbir sorumluluğun omuzlarıma yüklenmediği, yapmam gereken tek şeyin oyun oynamak olduğu o günler… Günün sonunda hissettiğim yorgunluk  ve yaşadığım mutluluk ile huzur dolu uykunun kollarına kendimi bıraktığım o an sanırım paha biçilemez. Aileme, çevremdeki diğer insanlara geçmiş ile ilgili sorular sorduğumda aldığım ilk cevap da “Güzel günlerdi” oluyor genellikle. Akıllara ilk gelen bir masa etrafında çatal bıçak seslerine kahkahaların karıştığı, herkesin birbiri ile vakit geçirmekten keyif aldığı o anlar… 

Peki, sahiden eskiden her şey daha mı güzeldi?

Baumister, 2001 yılında yaptığı çalışmada “Kötü, iyiden güçlüdür.” sonucuna varmış olsa da ilerleyen süreçte yapılan araştırmalarda güzel olayların, kötü olaylara kıyasla daha sık akla geldiği ele alınıyor. Her ne kadar kötü bir olay yaşadığımız güzel bir olaya kıyasla üzerimizde daha sarsıcı bir etki oluştursa da geçmişe dönüp baktığımızda güzel olayı hatırlama ihtimalimiz daha fazla oluyor. Bunun temel nedenlerinden biri de yaşadığımız güzel olayların kötü olaylara kıyasla duygusal yoğunluklarını koruma sürelerinin daha fazla olması.

Psikolojik iyi oluşumuzu korumak ve sürdürebilmek için geçmişimizde, gündelik yaşamımızda ve etrafımızda yaşadığımız, şahit olduğumuz tüm olayların güzel yönlerini görme eğilimindeyiz. Algımızı güzeli görme yönünde istemsiz olarak şekillendirmemiz, her olayın güzel bir yönü olduğuna dair birikim edinmemizi sağlıyor. Edindiğimiz bu birikimler içerisindeki olumlu yönlerin olumsuz yönlere kıyasla daha uzun süre bellekte tutulması da zaman geçtikçe zihnimizde yer edinen olayın güzel yönlerinin daha baskın hale gelmesine yol açıyor.

Arkadaşlarımızla yaşadığımız ufak bir tartışma sonrasında konun tatlıya bağlandığı ve gün sonunda hatıra fotoğrafı çekindiğimiz bir gün hayal edelim. Geçmişe dönüp o fotoğrafa baktığımızda aklımıza ilk gelen şey muhtemelen o fotoğraf karesini çekindiğimiz andaki heyecanımız olur. Üzerine düşündükçe o gün yaşadığımız kırgınlık, hissettiğimiz üzüntü aklımıza gelmeye başlar. Olayın ne olduğunu bile hatırlamayız belki ama o gün yüreğimizde oluşan sızı kendini belli eder. Araştırmacılar bu durumu da yaşanılan güzel olayların bütüncül şekilde hatırlanması ancak geçmişe yönelik o anı hatırladıkça yaşanan kırgınlıkların, üzüntülerin akla gelmesi ise yaşanan kötü olayların spesifik olarak hatırlanma eğiliminin daha fazla olması ile açıklıyor. O fotoğrafı gördüğümüzde,o anı düşündüğümüzde yaşadığımız kırgınlığın yarattığı his kendi belli etse de istemsizce hissettiğimiz ilk duygular olumlu oluyor. Olayların güzel yönlerini bütüncül şekilde hatırlamaya karşı sahip olduğumuz bu yanlılık da bizleri gelecekte yaşayacağımız olaylara karşı daha dayanıklı hale getiriyor. 

Yaşadığımız olayı güzel yönleri ile hatırlama eğilimi hem psikolojik sağlığımızı korumak hem de toplumsal refahı sürdürebilmek adına önem taşıyor. Bir olayın güzel yönlerini hatırladıkça çevremize yaptığımız aktarımda da güzel yönleri ön plana çıkarrma ve olumsuz tarafı göz ardı etme eğilimi oluşuyor. Oluşan bu eğilim ile, hem kendi geçmişimiz ile ilgili hafızamızda yer eden güzelliklerin ön planda olduğunu hem de başkalarına geçmişleri ile ilgili soru sorduğumuzda aldığımız cevaplardaki güzel ifadelerin yoğunluğunu fark edebiliyoruz.

Geçmişe dönüp baktığımızda hatırladığımız güzelliklerin sayısının her geçen gün artması dileğiyle.